AB Sınırda Karbon
Düzenleme Mekanizması
Türk ihracatçılar için SKDM (CBAM) — sınırda karbon vergisi — uyum rehberi. Sektörel analizler, mevzuat takibi ve kritik tarihler.
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması Nedir?
AB SKDM (CBAM), kamuoyunda "sınırda karbon vergisi" olarak da bilinen, AB'ye ithal edilen karbon yoğun ürünlerin üretimi sırasında salınan karbona adil bir fiyat koymayı amaçlayan düzenleyici bir araçtır. Mekanizma, AB dışındaki ülkelerde daha temiz endüstriyel üretimi teşvik etmeyi hedefler. AB Komisyonu CBAM Portalı ↗
SKDM, 1 Ocak 2026 itibarıyla kesin rejime geçmiştir. 50 ton üzeri SKDM malı ithal eden AB ithalatçıları, yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi statüsü almak zorundadır.
Kapsamdaki sektörler: çimento, demir ve çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen. Bu ürünler, AB ETS kapsamındaki sektörlerdeki emisyonların %50'sinden fazlasını yakalayacaktır.
Sektörünüz Nasıl Etkileniyor?
⚙️ Demir & ÇelikRisk: Yüksek
Türkiye, AB'ye SKDM malları ihracatında en büyük ikinci ülkedir (toplam hacmin ~%12'si). Türk çelik üreticileri ağırlıklı olarak elektrik ark ocağı (EAF) kullandığı için, Çin'e kıyasla daha düşük emisyon yoğunluğuna sahiptir.
SKDM Zaman Çizelgesi
Türkiye'nin Konumu
Türkiye, AB'ye SKDM kapsamındaki malların en büyük ihracatçılarından biridir. AB Komisyonu'nun geçiş dönemi verilerine göre, Türkiye toplam SKDM ithalat hacminin yaklaşık %12'sini oluşturmaktadır.
Türkiye, 9 Temmuz 2025'te 7552 sayılı İklim Kanunu'nu kabul ederek ulusal emisyon ticaret sistemi (ETS) çerçevesini oluşturmuştur. Kanun, yoğunluk bazlı emisyon limitleri ve başlangıçta ücretsiz tahsisat öngörmektedir. T.C. Resmi Gazete ↗
Ancak Türkiye'nin ETS'si başlangıçta ücretsiz tahsisat öngördüğü için, yurt içi karbon maliyeti düşük kalacak ve AB ithalatçıları tam SKDM ücretini ödemeye devam edecektir. Uzun vadede, Türk ETS'de ihale mekanizması devreye girdiğinde, ödenen karbon fiyatı SKDM maliyetinden düşülebilecektir.
Sık Sorulan Sorular
SKDM (CBAM) nedir?
AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM), AB'ye ithal edilen karbon yoğun ürünlerin üretiminde salınan karbona adil fiyat koymayı amaçlayan düzenleyici araçtır. 1 Ocak 2026 itibarıyla kesin rejim yürürlüktedir. Temel amacı, AB'nin iklim politikaları ile ticaret politikalarını uyumlu hale getirmek ve karbon sızıntısını önlemektir.
Sınırda karbon vergisi ile SKDM aynı şey mi?
Evet. Kamuoyunda 'sınırda karbon vergisi' veya 'karbon gümrük vergisi' olarak bilinen düzenlemenin resmi adı Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'dır (SKDM, İngilizce: CBAM). Teknik olarak bir vergi değil, AB ETS karbon fiyatına endeksli sertifika yükümlülüğüdür; ancak ihracatçı açısından etkisi ürün başına ek karbon maliyeti olarak hissedilir.
SKDM hangi sektörleri kapsar?
SKDM altı sektörü kapsamaktadır: çimento, demir ve çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen. Bu sektörler, AB ETS kapsamındaki endüstriyel emisyonların büyük çoğunluğunu temsil etmektedir. 2030 yılında tüm AB ETS sektörlerine genişlemesi planlanmaktadır.
Türkiye SKDM'den nasıl etkileniyor?
Türkiye, AB'ye SKDM kapsamındaki malların en büyük ihracatçılarından biridir; toplam SKDM ithalat hacminin yaklaşık yüzde 12'sini oluşturmaktadır. 9 Temmuz 2025'te 7552 sayılı İklim Kanunu ile ulusal emisyon ticaret sistemi (ETS) çerçevesi oluşturulmuştur. Türkiye'nin ETS'si pilot uygulamayla 2026'da başlamaktadır.
SKDM'de 50 ton de minimis eşiği ne anlama geliyor?
Omnibus Basitleştirme Paketi (EU) 2025/2083 ile 50 ton üzeri SKDM malı ithal eden AB ithalatçıları yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi statüsü almak zorundadır. 50 ton altında kalan ithalatçılar bu yükümlülükten muaftır. Yetkilendirme başvuruları için son tarih 31 Mart 2026'dır.
SKDM sertifikası nasıl satın alınır?
SKDM sertifikaları, 1 Şubat 2027'den itibaren AB genelinde ortak merkezi platform üzerinden satışa sunulacaktır. Sertifika fiyatı, AB ETS ihale fiyatının haftalık ortalamasına göre belirlenmektedir. İlk yıllık beyan ve sertifika teslimi 30 Eylül 2027'ye kadar yapılmalıdır.
Türkiye'de karbon fiyatı SKDM maliyetinden düşülebilir mi?
Evet. Üretim ülkesinde (Türkiye'de) fiilen ödenen karbon maliyeti, SKDM sertifika bedelinden düşülebilir. Ancak Türkiye'nin ETS'si başlangıçta ücretsiz tahsisat öngördüğü için mevcut durumda fiili karbon maliyeti düşüktür. Türkiye ETS'de ihale mekanizması devreye girdiğinde bu indirim hakkı daha anlamlı hale gelecektir.
Daha ayrıntılı bilgi için: SKDM Nedir? · CBAM Nedir? · SKDM Takvimi
Sürdürülebilir Ticaret Derneği
Hakkında
Sürdürülebilir Ticaret Derneği olarak, yeşil bir geleceğe giden yolda kararlı adımlarla ilerliyoruz. Misyonumuz, sürdürülebilirlik ve yeşil dönüşümü, toplumsal eşitlik ve yerel kalkınmayı teşvik ederek, hem bugünün hem de yarının dünyasına katkıda bulunmak.
Derneğimiz, çevre bilincini artırmak, enerji verimliliğini desteklemek ve toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak adına ulusal ve uluslararası platformlarda aktif rol alıyor. Biz, sadece bir dernek değil, aynı zamanda sürdürülebilir bir geleceğe yönelik umudu ve çabayı temsil ediyoruz.
Faaliyet Alanlarımız ve Etkimiz
Sürdürülebilir Ticaret Derneği, sosyal, ekonomik ve çevresel sürdürülebilirlik alanlarında proje yürütmek için kurulmuştur. Yeşil dönüşümü, dijital ve yerel kalkınmayı destekleyerek, dünyamızın ve topluluklarımızın karşı karşıya olduğu meydan okumalara yenilikçi çözümler sunuyoruz. Eğitim ve farkındalık programlarımızla gençleri, kadınları, engellileri ve diğer dezavantajlı grupları güçlendirirken, eşitlik ve verimlilik ilkelerini her zaman ön planda tutuyoruz.
Dr. İbrahim Söylemez Sokak
Halit Sarı İş Merkezi No: 2 Daire No: 19
Şahinbey / GAZİANTEP