SKDM ve Demir ve Çelik Sektörü
Kısa cevap
Demir ve Çelik, SKDM'nin kapsadığı altı sektörden biridir. Pik demirden yassı ve uzun mamullere, borulardan bağlantı elemanlarına geniş bir ürün yelpazesi kapsamda. Türk üreticilerinin elektrik ark ocağı (EAF) ağırlıklı üretimi, yüksek fırın rotasına göre daha düşük emisyon yoğunluğu anlamına gelebilir. Kesin rejimde bu sektör için yalnızca doğrudan emisyonlar hesaba katılır; AB ithalatçısı bu emisyonlara karşılık SKDM sertifikası teslim eder.
- Sektör
- Demir ve Çelik
- Hesaba katılan emisyonlar
- Yalnızca doğrudan
- Risk değerlendirmesi
- Yüksek (editoryal, bkz. metodoloji)
- Fiyatlara tahmini etki
- ~%9 (tahmin)
- Kesin rejim
- 1 Ocak 2026
Demir ve Çelik sektörü SKDM'den nasıl etkileniyor?
Türkiye, AB'ye SKDM malları ihracatında en büyük tedarikçilerden biridir. Türk çelik üreticileri ağırlıklı olarak elektrik ark ocağı (EAF) kullandığı için, yüksek fırın rotasına dayanan üreticilere (örneğin Çin'deki büyük kapasitelere) kıyasla daha düşük emisyon yoğunluğuna sahiptir. (Kaynak: AB Komisyonu CBAM Review Report, Aralık 2025)
Hangi demir ve çelik ürünleri kapsamda? (CN kodları)
Aşağıdaki tablo, Tüzük 2023/956 Ek I listesinin başlık düzeyinde özetidir. (Kaynak: AB Tüzüğü 2023/956)
| CN kodu | Ürün |
|---|---|
2601 12 00 | Aglomere edilmiş demir cevherleri ve konsantreleri (kavrulmuş demir piritleri hariç) |
7201 | Pik (ham) demir |
7202 1x, 7202 4x, 7202 6x | Ferro-manganez, ferro-krom ve ferro-nikel |
7203 | Doğrudan redüksiyonla elde edilen demirli ürünler (DRI / sünger demir) |
7205 | Pik demir, aynalı demir veya çelik granül ve tozları |
7206 – 7229 | Külçe ve yarı mamuller; yassı ve uzun mamuller; paslanmaz ve diğer alaşımlı çelikler |
7301 – 7311 | Palplanşlar, demiryolu malzemesi, borular ve bağlantı parçaları, inşaat yapıları, depolar ve kaplar |
7318 | Vida, cıvata, somun, perçin, rondela ve benzeri bağlantı elemanları |
7326 | Demir veya çelikten diğer eşya |
Demir-çelik hurdası (7204) kapsam dışıdır.
Bağlayıcı liste ve 8 haneli alt kırılımlardaki istisnalar için tüzüğün güncel konsolide metnine bakın. Türk GTİP kodunun ilk 8 hanesi AB Kombine Nomenklatürü (CN) ile uyumludur. Tüm sektörlerin listesi: SKDM ürün kapsamı ve CN kodları.
Hangi emisyonlar hesaba katılıyor?
Kesin rejimde demir-çelik ürünleri için yalnızca doğrudan emisyonlar dikkate alınır (Tüzük 2023/956, Ek II). Ancak nihai ürünün gömülü emisyonuna, üretimde girdi olarak kullanılan öncül malların (pik demir, DRI, ferro-alyajlar, ham çelik gibi) gömülü emisyonları da eklenir. Bu nedenle hurda ağırlıklı EAF üretimi ile pik demir veya DRI girdili üretimin emisyon profili belirgin biçimde farklıdır. (Kaynak: AB Tüzüğü 2023/956)
Maliyet etkisi
Fiyatlara tahmini etki: ~%9 Tahmin (Kaynak: AB Komisyonu CBAM Review Report, Aralık 2025)
Bu oran, belirtilen çalışmanın kendi senaryo varsayımlarına (karbon fiyatı, emisyon yoğunluğu, yıl) dayanan bir tahmindir; resmi istatistik değildir ve şirketinizin gerçek maliyetini göstermez. Kendi ürününüz için yaklaşık maliyeti, gömülü emisyon ve sertifika fiyatı varsayımlarınızla SKDM maliyet hesaplama sayfasında tahmin edebilirsiniz. AB ETS'de ücretsiz tahsisat 2034'e kadar kademeli olarak azaldığından, maliyet her yıl artar. (Kaynak: AB Direktifi 2023/959)
Fırsat
Düşük karbon yoğunluğu, ücretsiz tahsisat azaldıkça (2026–2034) Türk çeliğine AB pazarında yüksek fırın rotasına dayanan rakiplere karşı göreli bir maliyet avantajı sağlayabilir. Bu avantajın kullanılabilmesi için tesis bazında doğrulanmış gerçek emisyon verisi şarttır.
Türkiye'deki durum
EAF rotası ve hurda girdisi tesis bazında belgelenebildiğinde, Türk üreticisinin ürünleri AB'nin ihtiyatlı varsayılan değerleri yerine kendi gerçek emisyonlarıyla beyan edilebilir — düşük emisyonlu bir tesis için bu doğrudan maliyet farkı demektir. Pik demir veya DRI girdisi kullanan tesislerde, bu girdilerin tedarikçi verisi aynı derecede belirleyicidir.
Türkiye genelindeki ETS ve karbon fiyatı indirimi için: Türkiye ve SKDM.
Demir ve Çelik ihracatçısı için yapılacaklar
- Ürün portföyünüzü CN/GTİP kodu düzeyinde Ek I ile eşleştirin; kapsam dışı (ör. hurda) ve kapsam içi kalemleri ayırın.
- Tesis bazında üretim rotalarını (EAF, yüksek fırın, DRI) ve öncül mal girdilerini belgeleyin.
- Kullandığınız pik demir, DRI ve ferro-alyajların tedarikçilerinden gömülü emisyon verisi talep edin.
- Ton ürün başına doğrudan emisyonu AB metodolojisine göre hesaplayın ve akredite doğrulamaya hazırlayın.
- AB müşterilerinizle hangi formatta ve hangi sıklıkta veri paylaşacağınızı yazılı olarak netleştirin.
Adım adım genel uyum planı: Türk ihracatçı için SKDM uyum rehberi.
Diğer SKDM sektörleri
Sık Sorulan Sorular
Çelik hurdası SKDM kapsamında mı?
Hayır. Demir-çelik hurdası (CN 7204), Tüzük 2023/956 Ek I listesinde yer almaz. Ancak hurdadan üretilen çelik ürünleri (ör. 7206–7229 başlıklarındaki ürünler) kapsamdadır.
EAF ile üretilen çeliğin SKDM maliyeti neden daha düşük olabilir?
Kesin rejimde demir-çelik için yalnızca doğrudan emisyonlar hesaba katılır. Hurda ağırlıklı elektrik ark ocağı rotasında doğrudan emisyonlar, kok ve demir cevheri kullanan yüksek fırın rotasına göre genellikle çok daha düşüktür. Bu fark ancak tesis bazında doğrulanmış gerçek veriyle beyan edildiğinde maliyete yansır.
Kaynaklar
- Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda karbon düzenleme mekanizması — Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex)
- CBAM Review Report (Aralık 2025) — Avrupa Komisyonu
- Direktif (AB) 2023/959 — AB ETS direktifinde değişiklik (ücretsiz tahsisatın kademeli kaldırılması) — Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex)
Kaynakların seçimi ve bilgi türü etiketleri için: metodoloji · tüm kaynaklar