SKDM ve Çimento Sektörü
Kısa cevap
Çimento, SKDM'nin kapsadığı altı sektörden biridir. En yüksek etkilenen sektör: klinker üretimindeki kalsinasyon kaçınılmaz doğrudan CO₂ salımı yaratır; dolaylı emisyonlar da hesaba katılır. Kesin rejimde bu sektör için doğrudan ve dolaylı emisyonlar birlikte hesaba katılır; AB ithalatçısı bu emisyonlara karşılık SKDM sertifikası teslim eder.
- Sektör
- Çimento
- Hesaba katılan emisyonlar
- Doğrudan + dolaylı
- Risk değerlendirmesi
- Çok Yüksek (editoryal, bkz. metodoloji)
- Fiyatlara tahmini etki
- ~%50 (tahmin)
- Kesin rejim
- 1 Ocak 2026
Çimento sektörü SKDM'den nasıl etkileniyor?
Çimento, SKDM'den en yüksek oranda etkilenen sektördür. Klinker üretiminde kireçtaşının kalsinasyonu, yakıttan bağımsız ve kaçınılmaz doğrudan CO₂ salımına yol açar. Çimento için dolaylı emisyonlar (tüketilen elektrikten kaynaklanan) da gömülü emisyon hesabına dahildir. (Kaynak: EBRD Türkiye CBAM Değerlendirmesi; AB Tüzüğü 2023/956)
Hangi çimento ürünleri kapsamda? (CN kodları)
Aşağıdaki tablo, Tüzük 2023/956 Ek I listesinin başlık düzeyinde özetidir. (Kaynak: AB Tüzüğü 2023/956)
| CN kodu | Ürün |
|---|---|
2507 00 80 | Diğer kaolinli killer |
2523 10 00 | Çimento klinkerleri |
2523 21 00 | Beyaz portland çimentosu |
2523 29 00 | Diğer portland çimentoları |
2523 30 00 | Alüminli çimento |
2523 90 00 | Diğer hidrolik çimentolar |
Bağlayıcı liste ve 8 haneli alt kırılımlardaki istisnalar için tüzüğün güncel konsolide metnine bakın. Türk GTİP kodunun ilk 8 hanesi AB Kombine Nomenklatürü (CN) ile uyumludur. Tüm sektörlerin listesi: SKDM ürün kapsamı ve CN kodları.
Hangi emisyonlar hesaba katılıyor?
Çimento ürünlerinde hem doğrudan emisyonlar (kalsinasyon ve yakıt yanması) hem de dolaylı emisyonlar (üretimde tüketilen elektrik) gömülü emisyon hesabına dahildir. Çimentonun gömülü emisyonuna, kullanılan klinkerin (öncül mal) gömülü emisyonu eklenir; bu nedenle klinker/çimento oranı maliyetin ana belirleyicisidir. (Kaynak: AB Tüzüğü 2023/956)
Maliyet etkisi
Fiyatlara tahmini etki: ~%50 Tahmin (Kaynak: EBRD Türkiye CBAM Değerlendirmesi)
Bu oran, belirtilen çalışmanın kendi senaryo varsayımlarına (karbon fiyatı, emisyon yoğunluğu, yıl) dayanan bir tahmindir; resmi istatistik değildir ve şirketinizin gerçek maliyetini göstermez. Kendi ürününüz için yaklaşık maliyeti, gömülü emisyon ve sertifika fiyatı varsayımlarınızla SKDM maliyet hesaplama sayfasında tahmin edebilirsiniz. AB ETS'de ücretsiz tahsisat 2034'e kadar kademeli olarak azaldığından, maliyet her yıl artar. (Kaynak: AB Direktifi 2023/959)
Fırsat
Klinker oranının düşürülmesi, alternatif hammadde ve yakıt kullanımı, enerji verimliliği ve uzun vadede karbon yakalama teknolojileri; düşük karbonlu çimento formülasyonları.
Türkiye'deki durum
Çimento ve klinker, ton başına düşük fiyatlı ancak ton başına yüksek emisyonlu ürünlerdir; bu nedenle SKDM maliyetinin ürün fiyatına oranı diğer sektörlere göre belirgin biçimde yüksektir. AB'ye çimento veya klinker ihraç eden Türk tesisleri için klinker oranı ve yakıt karışımı, maliyetin en doğrudan kontrol edilebilen kalemleridir.
Türkiye genelindeki ETS ve karbon fiyatı indirimi için: Türkiye ve SKDM.
Çimento ihracatçısı için yapılacaklar
- Klinker ve çimento ürünlerinizi Ek I CN kodlarıyla eşleştirin.
- Tesis bazında kalsinasyon ve yakıt kaynaklı doğrudan emisyonları ayrı ayrı izleyin.
- Elektrik tüketimini ve elektrik tedarik kaynağını (dolaylı emisyon için) belgeleyin.
- Klinker oranını düşürme ve alternatif yakıt senaryolarının SKDM maliyetine etkisini hesaplayın.
Adım adım genel uyum planı: Türk ihracatçı için SKDM uyum rehberi.
Diğer SKDM sektörleri
Sık Sorulan Sorular
Çimentoda dolaylı emisyonlar SKDM hesabına girer mi?
Evet. Tüzük 2023/956 Ek II'de yalnızca doğrudan emisyonların dikkate alındığı mallar listelenmiştir; çimento bu listede yer almadığı için çimento ürünlerinde üretimde tüketilen elektrikten kaynaklanan dolaylı emisyonlar da gömülü emisyon hesabına dahildir.
Kaynaklar
- Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda karbon düzenleme mekanizması — Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex)
- Türkiye CBAM değerlendirmesi — Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD)
Kaynakların seçimi ve bilgi türü etiketleri için: metodoloji · tüm kaynaklar