Türkiye SKDM'den Nasıl Etkileniyor?
Kısa cevap
AB Komisyonu'nun geçiş dönemi verilerine göre Türkiye, AB'nin SKDM kapsamındaki ithalatının yaklaşık %12'sini karşılayan en büyük tedarikçilerden biridir. Türkiye 9 Temmuz 2025'te 7552 sayılı İklim Kanunu ile ulusal ETS'nin çerçevesini kurdu. Türkiye'de fiilen ödenen karbon fiyatı SKDM yükümlülüğünden düşülebilir; ancak ETS başlangıçta ücretsiz tahsisata dayandığı için bu indirim kısa vadede sınırlı kalacaktır.
- AB'nin SKDM ithalatındaki pay
- ~%12 (veri)
- Toplam ihracatın AB'ye oranı
- %41 (veri)
- SKDM mallarının ihracattaki payı
- ~%8 (2022 verisi)
- İklim Kanunu
- 7552 (9 Temmuz 2025)
- Pilot ETS
- 2026
Türkiye'nin AB'nin SKDM ithalatındaki yeri
AB Komisyonu'nun geçiş dönemi verilerine göre Türkiye, AB'nin SKDM kapsamındaki ithalatının yaklaşık %12'sini oluşturur. Kurumsal veri (Kaynak: AB Komisyonu CBAM Review Report, Aralık 2025)
Ticaret Bakanı Ömer Bolat'ın Aralık 2024'teki açıklamasına göre Türkiye'nin toplam ihracatının %41'i AB'ye gitmektedir. Kurumsal veri (Kaynak: Ticaret Bakanı Ö. Bolat, Aralık 2024)
2022 verilerine dayanan bir analize göre SKDM kapsamındaki ürünler Türkiye'nin toplam ihracatının ~%8'ini oluşturmaktadır. Kurumsal veri (Kaynak: Green Reporting analizi, Temmuz 2025)
Etki sektörden sektöre büyük farklılık gösterir; aktarılan tahminlere göre fiyat etkisi en yüksek sektör çimentodur. Ayrıntılar: demir-çelik, çimento, alüminyum, gübre.
7552 sayılı İklim Kanunu ve ulusal ETS
Türkiye, 9 Temmuz 2025'te Resmî Gazete'de yayımlanan 7552 sayılı İklim Kanunu ile ulusal emisyon ticaret sisteminin (ETS) hukuki çerçevesini oluşturmuştur. (Kaynak: 7552 sayılı İklim Kanunu (Resmî Gazete, 9 Temmuz 2025))
Kanun, yoğunluk bazlı emisyon limitleri ve başlangıçta ücretsiz tahsisat öngörmektedir. (Kaynak: 7552 sayılı İklim Kanunu (Resmî Gazete, 9 Temmuz 2025))
Ulusal ETS'nin pilot uygulamasının 2026'da başlaması öngörülmektedir. (Kaynak: ICAP, Temmuz 2025)
Türkiye'de ödenen karbon fiyatı SKDM'den düşülebilir mi?
Evet. SKDM, üretim ülkesinde fiilen ödenmiş karbon fiyatının sertifika yükümlülüğünden düşülmesine izin verir; bu indirimde menşe ülkede verilen ücretsiz tahsisat, iade veya telafi gibi unsurlar dikkate alınır. (Kaynak: AB Tüzüğü 2023/956)
Beklenti Türkiye'nin ETS'si başlangıçta ücretsiz tahsisata dayandığı için yurt içinde fiilen ödenen karbon maliyeti düşük kalacak ve AB ithalatçıları kısa vadede SKDM yükümlülüğünün büyük kısmını ödemeye devam edecektir. Uzun vadede, Türk ETS'de ihale mekanizması devreye girdiğinde, ödenen karbon fiyatı SKDM maliyetinden daha anlamlı ölçüde düşülebilecektir. (Kaynak: Green Reporting analizi, Temmuz 2025)
Pratik sonuç: Türkiye'de ödenen karbon fiyatı, ihracatçı için "AB'ye giden para" yerine "Türkiye'de kalan para" anlamına gelir. Bu nedenle ulusal ETS'nin tasarımı (ihale payı, fiyat seviyesi, SKDM sektörlerinin kapsamı) ihracatçıların doğrudan çıkarını ilgilendirir.
Türk ihracatçısı için yol haritası
- Ürünlerinizin SKDM kapsamını GTİP/CN kodu düzeyinde belirleyin.
- Tesis bazında doğrudan (ve çimento/gübrede dolaylı) emisyonlarınızı AB metodolojisine göre izlemeye başlayın.
- Türkiye ETS kapsamına girip girmediğinizi ve izleme-raporlama yükümlülüklerinizi takip edin; iki sistemin veri altyapısını ortak kurun.
- Türkiye'de ödediğiniz karbon fiyatını belgeleyin; AB ithalatçınızın indirim talebinde bu belgelere ihtiyacı olacak.
- Adım adım plan için ihracatçı uyum rehberine bakın.
Sık Sorulan Sorular
Türkiye'nin AB'nin SKDM ithalatındaki payı nedir?
AB Komisyonu'nun geçiş dönemi verilerine göre Türkiye, AB'nin SKDM kapsamındaki ithalatının yaklaşık yüzde 12'sini oluşturur ve en büyük tedarikçilerden biridir.
Türkiye ETS, SKDM maliyetini ortadan kaldırır mı?
Hayır, ancak azaltabilir. Türkiye'de fiilen ödenen karbon fiyatı SKDM yükümlülüğünden düşülebilir. Türk ETS başlangıçta ücretsiz tahsisata dayandığı için kısa vadede düşülebilecek tutar sınırlıdır; ihale mekanizması devreye girdikçe indirim büyüyecektir.
Kaynaklar
- CBAM Review Report (Aralık 2025) — Avrupa Komisyonu
- Ticaret Bakanı Ömer Bolat açıklaması (Aralık 2024) — T.C. Ticaret Bakanlığı
- Türkiye ETS ve SKDM analizi (Temmuz 2025; 2022 ihracat verisi) — Green Reporting
- 7552 sayılı İklim Kanunu — T.C. Resmî Gazete / Mevzuat Bilgi Sistemi
- Türkiye ETS durum özeti (Temmuz 2025) — International Carbon Action Partnership (ICAP)
- Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda karbon düzenleme mekanizması — Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex)
Kaynakların seçimi ve bilgi türü etiketleri için: metodoloji · tüm kaynaklar