SKDM ve Gübre Sektörü
Kısa cevap
Gübre, SKDM'nin kapsadığı altı sektörden biridir. Azotlu gübrelerde amonyak üretimi emisyonların merkezinde. Hem doğrudan hem dolaylı emisyonlar hesaba katılır. Kesin rejimde bu sektör için doğrudan ve dolaylı emisyonlar birlikte hesaba katılır; AB ithalatçısı bu emisyonlara karşılık SKDM sertifikası teslim eder.
- Sektör
- Gübre
- Hesaba katılan emisyonlar
- Doğrudan + dolaylı
- Risk değerlendirmesi
- Yüksek (editoryal, bkz. metodoloji)
- Fiyat etkisi — üretim sürecine bağlı
- Değişken
- Kesin rejim
- 1 Ocak 2026
Gübre sektörü SKDM'den nasıl etkileniyor?
Gübre sektöründe emisyonların merkezinde amonyak üretimi (doğal gazdan hidrojen eldesi) ve nitrik asit üretimindeki diazot monoksit (N₂O) salımı yer alır. Gübre ürünlerinde hem doğrudan hem de dolaylı emisyonlar gömülü emisyon hesabına dahildir. (Kaynak: AB Tüzüğü 2023/956)
Hangi gübre ürünleri kapsamda? (CN kodları)
Aşağıdaki tablo, Tüzük 2023/956 Ek I listesinin başlık düzeyinde özetidir. (Kaynak: AB Tüzüğü 2023/956)
| CN kodu | Ürün |
|---|---|
2808 00 00 | Nitrik asit; sülfonitrik asitler |
2814 | Amonyak (susuz veya sulu çözelti) |
2834 21 00 | Potasyum nitratlar |
3102 | Mineral veya kimyasal azotlu gübreler |
3105 | Azot, fosfor ve potasyumdan iki veya üçünü içeren gübreler; diğer gübreler (3105 60 00 hariç) |
Yalnızca fosfor ve potasyum içeren gübreler (3105 60 00) kapsam dışıdır.
Bağlayıcı liste ve 8 haneli alt kırılımlardaki istisnalar için tüzüğün güncel konsolide metnine bakın. Türk GTİP kodunun ilk 8 hanesi AB Kombine Nomenklatürü (CN) ile uyumludur. Tüm sektörlerin listesi: SKDM ürün kapsamı ve CN kodları.
Hangi emisyonlar hesaba katılıyor?
Gübre ürünlerinde doğrudan emisyonlar (yakıt yanması, amonyak sentezi, nitrik asit üretiminde N₂O) ve dolaylı emisyonlar (tüketilen elektrik) birlikte hesaba katılır. Karışık gübrelerde, kullanılan amonyak ve nitrik asit gibi öncül malların gömülü emisyonları nihai ürüne eklenir. (Kaynak: AB Tüzüğü 2023/956)
Maliyet etkisi
Fiyat etkisi — üretim sürecine bağlı: Değişken
Kendi ürününüz için yaklaşık maliyeti, gömülü emisyon ve sertifika fiyatı varsayımlarınızla SKDM maliyet hesaplama sayfasında tahmin edebilirsiniz. AB ETS'de ücretsiz tahsisat 2034'e kadar kademeli olarak azaldığından, maliyet her yıl artar. (Kaynak: AB Direktifi 2023/959)
Fırsat
Yeşil amonyak ve yenilenebilir hidrojen bazlı üretim, N₂O azaltım teknolojileri.
Türkiye'deki durum
Türk gübre üreticilerinin AB'ye ihracatında maliyet etkisi, amonyağı kendi üretip üretmediklerine ve kullanılan doğal gaz ile elektriğin kaynağına göre büyük farklılık gösterir. İthal amonyak kullanan üreticiler için tedarikçi emisyon verisi belirleyicidir.
Türkiye genelindeki ETS ve karbon fiyatı indirimi için: Türkiye ve SKDM.
Gübre ihracatçısı için yapılacaklar
- Ürünlerinizi 2808, 2814, 2834 21, 3102 ve 3105 başlıklarıyla eşleştirin.
- Amonyak ve nitrik asit girdilerinin kaynağını ve emisyon verisini belgeleyin.
- Nitrik asit tesislerinde N₂O ölçüm ve azaltım durumunu gözden geçirin.
- Elektrik tüketimini dolaylı emisyon hesabı için tesis bazında izleyin.
Adım adım genel uyum planı: Türk ihracatçı için SKDM uyum rehberi.
Diğer SKDM sektörleri
Sık Sorulan Sorular
Üre SKDM kapsamında mı?
Üre, azotlu gübreler başlığı (CN 3102) altında sınıflandırılır ve bu başlık Tüzük 2023/956 Ek I listesindedir. Kesin sınıflandırma için ürününüzün 8 haneli CN/GTİP kodunu tüzüğün güncel listesiyle teyit edin.
Kaynaklar
- Tüzük (AB) 2023/956 — Sınırda karbon düzenleme mekanizması — Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex)
Kaynakların seçimi ve bilgi türü etiketleri için: metodoloji · tüm kaynaklar